كتب كمك آموزشي ،خوب يا بد؟
امروزه
كتب كمك آموزشي به عنوان يك رسانه ي آموزشي در كنار كتب درسي دانش آموزان،به
وفوريافت
مي مي
شود اكثر انتشارات مهم در همه ي سطوح اقدام به نشر اين كتب نموده اند ،برخي گام را
فراتر نهاده وازفناوري نيز در اين مهم
بهره برده اند.وجود CDهاي آموزشي و ديگر رسانه هاي ديداري و شنيداري موجود حكايت
از اين موضوع دارد.
معلمان هم بسته به منطقه خدمت ،توانائي هاي
دانش آموزان وديگر عواملي كه خودشان تشخيص
مي دهندكتاب كار به دانش آموزان
معرفي مي كنند.
دربرخي مدارس وضعيت به گونه اي است
كه اگر كتابي معرفي نشود اوليا، دانش آموزان معترض مي شوند،
حالا براي اكثر دروس حتي علوم
انساني در بازار كتاب كار وجود دارد.اما به راستي وجود اين كتب آن هم
در مدلهاي مختلف تا چه حد در رسيدن
به هدفهاي آموزشي موثر است؟
اگر به بررسي اين كتابها بپردازيم
ملاحظه مي كنيم كه اكثر آنها به جمع آوري سوالات امتحاني سالهاي قبل
درمناطق مختلف پرداخته اند ،حتي
بعضي براي سوالات خود منطقه و زمان برگزاري آزموني را كه اين
سوال درآن آزمون آمده است ذكر مي
كنند.
اكثرسوالات اين كتابها مشابه است و
يك روند مشابه تكرار و تمرين در انها به چشم مي خورد وشايد باور
يك بار درس و هزار بار تمرين و
تكرار را ا لقا مي كنند.
برخي ناشران با ارسال كتب خود براي
دبيران درسطحي گسترده و يا ارسال بسته هاي آموزشي خود به
مدارس كه حاوي كتب و ليست قيمت ها
و تخفيف ها و.... است خود به نوعي تبليغ محصول مي كنند.
براي درس رياضي نيز كتب فراواني در
بازار يافت مي شود ازسطح عادي تا سطح دانش آموزان مستعد و
پيشرفته،حتي كتابهاي كار در رياضي
راهنمائي به صورت كتاب كار هندسه به صورت جداگانه ،كتب حاوي
سوالات چهار گزينه اي ، كتب كمك
آموزشي شامل توضيح دروس وتمرينات متفاوت را مي توان يافت.
به راستي چقدر اين كتب در پيشبرد
آموزش صحيح موثرند ؟
اگر خوب به مطالب كتب دقت كنيم مي
بينيم كه تكرار تمرين هاي معمولي در آنها به وضوح ديده مي شود
انجام همه ي اين تمرينات چيزي جز
خستگي و دلزدگي را براي دانش آموز به دنبال نخواهد داشت.
انجام بي رويه تمرينات با اعداد
مختلف تاثيري در افزايش دانش مفهومي دانش آموزان نخواهد داشت ،
شايد تكنيك ها را در آنها كمي
تقويت كند .بخشي كه متاسفانه در ارزشيابي معلمان تا حد زيادي روي آنها تاكيد مي
شود.
در اين كتابها سوالات مفهومي بسيار
اندكند ،درواقع اين به اين دليل است كه طراحي سوالات مهارتي
ومفهومي چندان ساده نيست ومولفين
اين كتب ترجيح مي دهند بيشتر از سوالات كليشه اي استفاده
كنند تا از سوالات مفهومي و مهارتي
.
به هر حال توجه به اين نكته كه
كدام كتاب كمك آموزشي براي دانش آموزان است ،خود نكته اي مهم
است .
كتاب كمك آموزشي زماني موثر است
كه:
1) انجام تمرينات آن دانش آموز رادچار دلزدگي از رياضي نكند.
2)ظاهر
صفحات آن براي دانش آموز جذاب باشد.
3)از
سوالات مفهومي و مهارتي در سطوح مختلف يادگيري در آن استفاده شده باشد.
4)در هر
سوال يك هدف آموزشي دنبال شود.
5)تمرينها
به صورتي طراحي گردد كه فضاي لازم براي پاسخها در آن وجود داشته باشد.
6) تاحد
امكان از سرگرمي هاي مرتبط با موضوع درس در آن استفاده شود.
7) براي
همه دانش آموزان با سطح دانش مختلف سوال داشته باشد.
8) نوع
كاغذ و چاپ آن مرغوب باشد.
9)با
توجه به محدوديت زمان تدريس رياضي دركلاس تمرينات آن به گونه اي باشد كه
بتوان تا حد قابل قبولي آنها را در كلاس بررسي كرد.
10)حجم صفحات كتاب
مناسب باشد.
به اميد اينكه اگر
همكاران كتابي را معرفي مي كنند همه ي عوامل را براي يك انتخاب خوب در نظر بگيرند گروه رياضي استان
اصفهان-محمدرضا گلزار